محمد حسن خان اعتماد السلطنه
654
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
ضياء الملك ( ص 72 - ص 45 چاپ اول ) يعنى حاج على خان حاجب الدوله پدر محمد حسن خان اعتماد السلطنه . محاربهء قشون حاضر خراسان ( ص 72 - ص 46 چاپ اول ) براى شرح اين شكست مفتضحانه رجوع شود به « سه سفرنامه » چاپ دانشگاه طهران . حيدر قلى خان ايلخانى ( ص 73 - ص 46 چاپ اول ) پسر نجفعلى خان ايلخانى ايل شادلو كه پس از جعفر قلى خان برادر خود به اين مقام رسيد و حكومت بجنورد و لقب سهام الدوله نيز به وى واگذار شد و او در مقابل تركمنها به خوبى از عهده برآمده حدود حكمرانى خود را حفظ كرد و سرانجام در 1288 درگذشت . تسخير قلعهء انگوران در كرمان ( ص 73 - ص 46 چاپ اول ) ابراهيم خان سرهنگ فرزند على خان بمى حاكم و ناظم بم و بلوچستان ، فاتح چاهبهار در اصل نانوازادهاى بود و به قول انگليسها در يكى از نواحى پرغوغاى آسيا صلحوصفا را حكمفرما نمود . وى در 1301 در بلوچستان درگذشت و پس از او حكومت در خاندان او ماند ، ولى چه سود كه اسعد الدوله اين افتخار را لكهدار كرد و در كميسيون سرحدى ايران و امتداد سمت بلوچستان ناحيهاى را از بلوچستان به انگليسها داد . اسعد الدوله برادر امير سعد خان بوده است و جد خاندان سالار بهزادى ( تاريخ كرمان وزيرى ، چاپ 1 ص 410 و 411 - مجلهء يادگار ، س 5 ش 8 و 9 ص 91 ) . اسعد الدوله در اين مأموريت تنها نبود و احتشام الوزاره هم نمايندگى وزارت خارجه را دارا بود . با مراجعه به كتاب سايكس كه خود عضو كميسيون بوده است ( هشت سال در ايران ترجمهء آقاى سعادت نورى ، چاپ 1 ج 2 ص 51 و 53 ) مسئوليتى براى اسعد الدوله ثابت نمىشود بلكه برعكس پافشارى او را در برخى مسايل به نفع حوزهء حكومتى خودش مىرساند ، هرچند كه سايكس او را رفيق خود معرفى نموده است ( همان كتاب ، ص 32 ) .